شده است كه : آيه‌اى بر پيامبر خدا - ص - نازل نشد مگر آن كه آن حضرت آيه را به من آموخت و املاء نمود و آن را به خط خودم نوشتم و تأويل ، تفسير و ناسخ و منسوخ آن را هم به من تعليم داد . . . « 1 » . پيامبر اكرم - ص - قبل از وفاتش آيات متفرق قرآن را كه در پس فراش آن حضرت بود و بر كاغذها و پوست نگاشته شده بود ، به امير المؤمنين تسليم فرمودند . و از امام خواستند تا آن را جمع كند . و نگذارد قرآن مانند تورات و انجيل از ميان برود . على - عليه السلام - هم آيات متفرق قرآن را در پيراهن زرد رنگى جمع كرده به خانه درآمد . و مشغول جمع‌آورى قرآن گشت و گفت : تا كار جمع قرآن را به پايان نرسانم عبا بر دوش نخواهم افكند . و هنگامى كه شخصى به نزد امام مىآمد حضرت را بدون عبا زيارت مىكرد . و اين چنين بود تا آن كه امام ، قرآن را جمع‌آورى كرد « 2 » . عده‌اى در اين زمينه مىگويند : مصحف امير المؤمنين اوّلين مصحفى بود كه از حفظ ، املاء گشت و تدوين شد « 3 » . و ماجراى سوگند امام بر جمع‌آورى قرآن قبل از هر كارى خوددارى امام از بيعت بخاطر جمع‌آورى قرآن و تندى عمر به امام بخاطر عدم بيعت با ابو بكر ، در منابع متعددى ذكر شده است « 4 » .

--> ( 1 ) كتاب سليم بن قيس ، ص 99 . بصائر الدرجات ، ص 198 . كمال الدين ، ج 1 ، ص 284 . بحار الأنوار ، ج 89 ، ص 41 و 99 . احتجاج ، ج 1 ، ص 223 . البرهان فى تفسير القرآن ، ج 1 ، ص 16 التمهيد فى علوم القرآن ، ج 1 ، ص 229 به نقل از : البرهان و اكذوبة تحريف القرآن به نقل بعضى از منابع پيشين . ( 2 ) بحار ، ج 89 ، ص 48 و 52 . تفسير قمى ، ج 2 ، ص 451 . مقدمه تفسير البرهان ، ص 36 . المحجة البيضاء ، ج 2 ، ص 264 . الاتقان ، ج 1 ، ص 57 . تفسير الصراط المستقيم ، ج 1 ، ص 366 ( حاشيه ) به نقل از : وافى ، ج 2 ، ص 273 و 274 به نقل از : تفسير قمى . وافى ، ج 5 ص 274 . تاريخ القرآن زنجانى ، ص 44 و 45 و 64 . تاريخ القرآن آبيارى ، ص 84 و 106 عمدة القارى ، ج 20 ، ص 16 اكذوبة تحريف القرآن ، ص 17 به نقل از : عمدة و مصاحف سجستانى ، فتح البارى ، ج 9 ، ص 10 و مناقب ابن شهرآشوب ، ج 2 ، ص 41 . ( 3 ) تاريخ القرآن آبيارى ، ص 84 . الفهرست ابن نديم ، ص 30 و تأسيس الشيعة لعلوم الاسلام ، ص 317 و 316 . ( 4 ) المصنف عبد الرزاق ، ج 5 ، ص 450 و در حاشيه همين كتاب به نقل از : انساب الاشراف ، ج 1 ، ص 587 . اعيان الشيعة ، ج 1 ، ص 89 . حياة الصحابة ، ج 3 ، ص 355 . حلية الاولياء ، ج 1 ، ص 67 . كنز العمال ، ج 2 ، ص 373 . تاريخ الخلفاء ، ص 185 . طبقات ابن سعد ، ج 2 ، ص 338 . مناقب آل ابى طالب ، ج 2 ، ص 41 به نقل از : ابى نعيم و خطيب در الاربعين و تأسيس الشيعة لعلوم الاسلام ، ص 317 و 316 .